Informatieautonomie
De ontbrekende voorwaarde voor datasoevereiniteit in een tijdperk van vendor lock-in en AI
De ontbrekende voorwaarde voor datasoevereiniteit in een tijdperk van vendor lock-in en AI
"We moeten onze informatie bevrijden. Dat is de kern van dit boek en deze opdracht geldt in het bijzonder voor onze overheid. Dit boek is een serieuze kans op een substantiële stap."
Kees Verhoeven Oud-Kamerlid D66, digitale rechten — lees het voorwoord
"There are books that add something to what we already know. There are books that rearrange what we thought we knew. And then, more rarely, there are books that make visible the thing that was shaping us while we were looking elsewhere."
Fons Trompenaars Auteur van Riding the Waves of Culture — voorwoord Engelse editie
Tweehonderdvijftig jaar lang hebben denkers hetzelfde probleem omcirkeld zonder het te benoemen.
Georges-Louis Buffon · Paul Otlet · Vannevar Bush · Suzanne Briet · Niklas Luhmann · Marshall McLuhan · Peter Drucker · Gordon Bell · Robert Karasek · Daniel Kahneman · Gloria Mark · David Allen · Sönke Ahrens · Clay Shirky
Niemand van hen heeft de laag benoemd die het zicht blokkeerde.
In dit boek laat Martijn Aslander zien waar al deze lijnen samenkomen — in een laag zo gewoon dat ze onzichtbaar is geworden: het bestandsformaat.
Wanneer informatie wordt opgeslagen in formaten die computers niet kunnen lezen zonder de software die ze heeft aangemaakt, wordt autonomie een lege belofte. Van medewerkers wordt zelfsturing verwacht terwijl ze structureel worden onthouden van de informatieomstandigheden die zelfsturing mogelijk maken. De oorzaak zit ingebakken in het formaat. Het symptoom verschijnt in het lichaam.
Dit is geen boek tegen technologie. Het is een boek tegen technologisch onbewustzijn.
Lees het essay: 250 jaar zoeken naar verbindingen tussen informatie →
Journalist en auteur
"Als Martijn Aslander iets zegt, dan luister ik."
Hoogleraar Open Innovatie, Universiteit Maastricht, oprichter Instituut voor Briljante Mislukkingen
"Aslander's Informatieautonomie is een sprong vooruit in het denken rond persoonlijk kennismanagement: het is een briljante mislukte mislukking!"
Expert in (on-)bewust gedrag, auteur en spreker
"Aslander kijkt bewust naar waar wij onbewust blind voor zijn. Pijnlijk. Bevrijdend. En broodnodig."
Duo-voorzitter KNVI
"Met het boek Informatieautonomie geeft Martijn Aslander een lonkend perspectief voor de doorontwikkeling van het vakgebied. Met als ideale uitkomst meer goede dienstverlening, meer transparantie, échte informatisering, beter inzicht & overzicht en meer... autonomie."
Vriend en auteur van Zullen we nu weer aan het werk gaan
"In de vijftien jaar dat ik intensief met Martijn samenwerk, heb ik hem de status quo keer op keer zien aanvallen. Maar nog nooit met zoveel kracht, scherpte en handelingsperspectief als in dit boek."
Van Duuren Media
"Ik kijk nooit meer hetzelfde naar een .docx of een .pdf."
Organisatieantropolog en auteur
"Martijn is erin geslaagd een spannende whodunit te schrijven over een voor mij best wel saai onderwerp. En wat een ontknoping. Ik ga ermee aan de slag. En ik hoop velen met mij."
Technologie-filosoof, maker, schrijver en spreker.
Martijn Aslander is kennisstrateeg, medeoprichter van Digitale Fitheid en oprichter van de PKM Summit. Vijftien jaar lang heeft hij zijn ideeën getoetst bij politiediensten, overheidsorganisaties en bedrijven in Nederland, Zuid-Afrika, Iran en Pakistan.
In de zomer van 2025 begon hij met een diep onderzoek naar waarom het steeds misgaat bij grote IT-projecten — en keek hij op een heel andere plek dan onderzoekers na de parlementaire enquêtecommissie. Op de plek waar hij keek, was nog nauwelijks gekeken.
Daar werd iets zichtbaar dat we tientallen jaren over het hoofd zagen, maar grote implicaties heeft: het bestandsformaat als grondoorzaak van organisatieproblemen.
Informatieautonomie is het resultaat.